Araç Değer Kaybı Hesaplama

Araç değer kaybı, trafik kazasında zarar gören ve onarılan bir aracın, kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan sonraki piyasa değeri arasındaki farktır. Aracın tüm hasarları tamir edilmiş olsa bile, hasar kaydı oluşturduğu için aracın ikinci el satış değerinde düşüş meydana gelir. Bu düşüş maddi tazminat konusu olup, araç sahibinin yasal hakkıdır.

Bir trafik kazasında kusurlu olmayan tarafın aracı hasar gördüğünde ve tamir edildiğinde, araçta oluşan hasar kaydı (tramer kaydı), aracın ileride daha düşük bir fiyata satılmasına neden olur. Bu değer düşüşü, aracın teknik geçmişinden kaynaklanır ve doğrudan ekonomik zarar niteliğindedir. Yani kusursuz ya da daha az kusurlu taraf, bu zararın karşılanmasını isteyebilir.

Araç sahibi, kazada kusursuz (ya da daha az kusurlu) ise, değer kaybı için doğrudan kusurlu sürücünün sigorta şirketinden veya araç sahibinden tazminat talep etme hakkına sahiptir.
Değer kaybı, zorunlu trafik sigortası kapsamında karşılanır. Ayrıca, değer kaybı davası açmak suretiyle mahkeme yoluyla da tahsil edilebilir. Süreç karmaşık olduğundan, bir avukat eşliğinde yürütülmesi tavsiye edilir.

Araç değer kaybı, sigorta şirketlerinin ve bilirkişilerin esas aldığı araç yaşı, kilometresi, piyasa değeri, hasarın boyutu ve değişen parçalar gibi kriterlere göre hesaplanır. Türkiye Sigorta Birliği tarafından yayımlanan kılavuz formüller dikkate alınır.

Bu hesaplama;

• Aracın marka, model ve yılı
• Hasarın niteliği ve parça sayısı
• Aracın kilometresi
• Kaza tarihi
• Tamir gören parçaların türü
  gibi birçok veriye dayanır.

Araç değer kaybı genel olarak aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

Araç Değer Kaybı = Aracın Piyasa Değeri x Hasar Katsayısı x Kullanım Oranı

Bu oranlar, TSB (Türkiye Sigortalar Birliği) tarafından güncellenmekte olup, örneğin yüksek kilometreli ve eski model araçlarda kullanım oranı düşer, dolayısıyla değer kaybı azalır.

Kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortası (ZTS) şirketi, kusurlu sürücü adına değer kaybını ödemekle yükümlüdür. Eğer sigorta şirketi bu zararı karşılamazsa, doğrudan kusurlu tarafa karşı tazminat davası açmak mümkündür.

Kasko sigortası yalnızca kendi aracınızın hasarını karşılar. Araç değer kaybı, kasko teminatına dahil değildir. Bu nedenle değer kaybı tazminatı için kusurlu tarafın trafik sigortasına başvurmak gerekir.

Bu konuda yaşanan tereddütlerde online avukat danışmanlığı alarak doğru yönlendirme ile süreci yönetebilirsiniz.

Değer kaybı talepleri, Türk Borçlar Kanunu kapsamında 2 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Kaza tarihinden itibaren bu süre içinde değer kaybı başvurusu yapılmalıdır. Ancak dava, sigorta şirketine başvuru sonrası sonuç alınamazsa açılabilir.

Araç değer kaybının tahsili, kazada kusursuz ya da daha az kusurlu olan araç sahibinin maddi zararının giderilmesi amacıyla yürütülen hukuki bir süreçtir ve iki temel yolla gerçekleştirilebilir. İlk yol, sigorta şirketine başvuru yöntemidir. Bu kapsamda, kazada tam kusurlu ya da ağır kusurlu olan sürücünün bağlı bulunduğu zorunlu trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yapılır. Başvuru ile birlikte kazaya ilişkin tutanak, eksper raporu, onarım faturaları ve değer kaybı hesap raporu gibi belgelerin eksiksiz sunulması gerekir. Sigorta şirketi, başvuruyu en geç 15 iş günü içerisinde değerlendirmek ve ödeme yapmak ya da gerekçeli ret kararı vermekle yükümlüdür.

İkinci yöntem ise yargı yoluna başvurulmasıdır. Eğer sigorta şirketi başvuruyu reddeder veya eksik ödeme yaparsa, araç sahibi Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde araç değer kaybı davası açabilir. Bu davada zarar miktarı, bilirkişi incelemesi ile yeniden belirlenir ve yargılama sonunda mahkeme, sigorta şirketi ya da kazaya sebep olan kişiyi tazminata mahkûm edebilir. Tahsil sürecinin hukuka ve delillere uygun şekilde yürütülebilmesi için, alanında uzman bir avukat desteği ile hareket edilmesi önerilir.